İmar Planına Esas Jeolojik-Jeoteknik Etüt Raporu

Bir alanda imar planı yapılabilmesi için, o alanın jeolojik açıdan yerleşime uygun olup olmadığının önce ortaya konması gerekir. İmar planına esas jeolojik-jeoteknik etüt raporu tam olarak bunu yapar: planlama alanının tamamını inceler, jeolojik kökenli tehlikeleri haritalar ve alanı yerleşime uygunluk sınıflarına ayırır.

Bu iş, parsel bazlı zemin ve temel etüdünden farklıdır. Zemin etüdü tek bir yapının temelini ilgilendirir ve yapı ruhsatı sürecinde istenir; imar planına esas etüt ise planlama alanının bütününü ilgilendirir ve plan onayı sürecinde istenir.

Kim, ne zaman ihtiyaç duyar?

• Belediyeler ve il özel idareleri — yeni imar planı yapımı veya plan revizyonu öncesinde.
• Plan müellifleri — planın onaya sunulabilmesi için raporun ekte bulunması gerekir.
• Yatırımcılar ve arsa sahipleri — plansız ya da plan değişikliği gereken alanlarda, yatırım kararı öncesinde alanın gerçek kısıtlarını görmek için.
• Kentsel dönüşüm alanları — riskli alan ilanı ve sonrasındaki planlama süreçlerinde.

Raporun kapsamı

Çalışma, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yayımladığı Jeoloji-Jeoteknik ve Mikrobölgeleme Genelgesi Formatı’na ve alanın ölçeğine uygun olarak hazırlanır. Rapor gövdesi şunları içerir:

• Mevcut verilerin toplanması ve saha çalışmalarıyla doğrulanması
• Jeolojik ve jeoteknik modelin oluşturulması
• Eğim ve bakı haritalarının üretilmesi
• Sahaya özel deprem davranış analizi
• Jeolojik kökenli diğer afet tehlike haritaları
• Bütün verilerin birlikte değerlendirilerek yerleşime uygunluk haritalarının hazırlanması

Yerleşime uygunluk değerlendirmesi sonucunda alan; uygun alan, önlem alınabilecek alan, ayrıntılı jeoteknik etüt gerektiren alan ve yerleşime uygun olmayan alan biçiminde sınıflandırılır. Bu sınıflandırma, plan kararlarını doğrudan belirler — hangi alanda ne yapılabileceğini, hangi alanda önce iyileştirme gerektiğini söyler.

Saha çalışmaları

Gözlemsel olarak hazırlanan raporlara ek olarak, alanın niteliğine göre şu çalışmalar yürütülür:

• Sondaj ve muayene çukuru açılması — zemin profilinin ve yeraltı suyu durumunun ortaya konması
• Arazide yerinde deneyler — SPT, permeabilite, presiyometre ve gerektiğinde plaka yükleme
• Jeofizik ölçümler — sismik kırılma, elektrik özdirenç tomografisi (ERT), georadar
• Laboratuvar deneyleri — numune nakli ve zemin mekaniği deneyleri
• Paleosismoloji çalışmaları — diri fay hattı bulunan alanlarda

Bu kalemler rapor yazım bedelinin dışındadır ve alanın büyüklüğüne, jeolojik karmaşıklığına göre planlanır.

Bizim yaptığımız kısım

Sondaj, arazi deneyleri, jeofizik ölçüm ve raporlamayı kendi ekibimizle yürütüyoruz; laboratuvar analizleri anlaşmalı laboratuvarlarda yapılır, koordinasyonunu biz üstleniriz. Ankara Gölbaşı merkezimizden hareketle Türkiye genelinde saha çalışması yapıyoruz.

Rapor, idareye sunulacak formatta teslim edilir; inceleme sırasında revizyon istenirse revizyonu da biz yürütürüz.

Maliyet nasıl oluşuyor?

Rapor yazım bedeli, TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası tarifesinde alan büyüklüğüne göre kademelendirilmiştir (1/1.000 ölçekli çalışmalarda 0–2.500 m², 2.500–5.000 m² ve 1 hektara kadar alan basamakları gibi). Saha çalışmaları bu bedele ayrıca eklenir. Ayrıntı için zemin etüdü maliyeti sayfasına bakabilirsiniz — oradaki birim fiyatlar bu iş için de geçerlidir.

Not: parsel bazlı etütlerde olduğu gibi, imar planına esas çalışmalarda da mobilizasyon ücreti kullanılmaz; tarifenin kendi notu bunu açıkça belirtir.